LECTORAAT CHANGE MANAGEMENT – De Haagse Hogeschool

Wat als impact geen ‘ding’ is, of iets dat jij bij een ander kunt ‘maken’?
Wat als impact iets is dat door ons heen wil stromen, in (inter)actie?

Vanuit dit uitgangspunt kwamen we op 28 januari 2026 samen met zo’n 100 mensen voor het IMPACT-event. Met een performatieve lezing en energetische dans, opende ik de speelvloer om de experimentele manier van werken en de invalshoek van het event te introduceren.

Dit event vormde de afronding van een jaar onderzoek dat ik heb gedaan rond de vraag hoe we het gesprek over IMPACT (in praktijkgericht onderzoek) kunnen verruimen.

Lees hier meer over het IMPACT- onderzoek.

En dan nu de hamvraag: wat was de ‘impact’ van het IMPACT- event?

Fotoregistratie Impact event op 28 januari 2026. Boven: deelnemers in de zaal en op de speelvloer. Onder: het makende team van lectoren, kunstenaars en onderzoekers. Fotografie Sophie Blommers.

Subjectieve mijmeringen
In veel contexten wordt impact begrepen als iets dat gemeten, gevolgd en verantwoord kan worden. Een duidelijke opvolging van oorzaak en gevolg. Maar wat ik in de praktijk als kunstenaar-onderzoeker tegenkom, ontvouwt zich niet op die manier. Wat er gebeurt in artistiek onderzoek en artistieke performances, maar ook in ‘gewone’ bijeenkomsten en workshops is vaak relationeel, soms stil, soms intens, en niet altijd direct herkenbaar.

Om iets van dat type impact ‘uit te drukken’ dat ook tijdens het IMPACT- event plaatsvond, koos ik voor het maken van een multi interpretabel video-werk dat ik maakte op basis van de mijmeringen die deelnemers achteraf met mij hebben gedeeld. Zonder dat deze ervaringen door mij in een mal of conclusie worden gegoten.
Daarnaast vind je hieronder verschillende subjectieve ervaringen door de ogen van de medemakers van de bijeenkomst; lectoren, onderzoekers en kunstenaars die met deelnemers werkten en zelf een performance verzorgden tijdens het event.

Ik hoop dat je, of je nu aanwezig was of er niet bij kon zijn maar wel geïnteresseerd bent in het thema ‘impact’, deze ervaringen kunt gebruiken om op je eigen manier te reflecteren en je ideeën verder te verdiepen.

Veel lees, kijk en luisterplezier!

Video Impact-zijn
Er waren ca 100 mensen aanwezig tijdens het event, het precieze aantal konden we niet terughalen i.v.m. last minute afzegging en last minute toetreding. We hebben van zo’n 35 mensen in een vorm een directe reactie ontvangen. Waaronder geschreven reacties, geappte reacties, voiceberichten en twee tekeningen. Daarnaast deelden een aantal mensen een online LinkedIn-post.

Ik heb deze allemaal gelezen, geluisterd en bekeken. En ik heb op ‘gevoel’ een selectie van snippets uit de voiceberichten gemaakt die mij iets verruimends over impact vertellen.

Video Impact-zijn. Door Marjolijn Zwakman i.s.m. Annemiek Vera en Freek Zwanenberg. Muzikale snippets zijn stemmen, klanken en geluiden van deelnemers aan het IMPACT-event.

Een quote van een deelnemer die mij raakte was bijvoorbeeld:
“Ja, het zoeken naar aanvullende manieren buiten het mentale, het talige, het lineaire, het functionele, het instrumentele, om recht te doen aan mens zijn. Aan mens zijn in de wereld en te willen bijdragen. Want ik denk dat impact maken gaat over de wens om bij te dragen.”

Deze deelnemer liet mij weer stilstaan bij de belangrijke vraag, waar gaat het ons nou eigenlijk om als we het hebben over ‘impact’? Wat is een optie voor een ankerpunt om naar terug te keren als we het hebben over ‘impact’? Zij gaf mij het ankerpunt om Impact te benaderen als ‘de wens van de mens om bij te dragen’.

Beelden van de performance van Theo en Annemiek tijdens het Impact event. Fotografie Sophie Blommers.

Terugblik door Theo Niessen lector Impact als respons-abiliteit Fontys
Impact vanuit de binnenkant
“Impact wordt nog vaak gezien als iets dat aan het eind van een traject plaatsvindt, los van de onderzoeker en het alledaagse intermenselijke contact. Alsof onderzoek primair rationeel en planmatig is, en emoties, frictie, macht en betrokkenheid geen rol spelen. Terwijl je als onderzoeker met huid en haar onderdeel bent van wat er gebeurt…”
Lees hier de gehele tekst van Theo:

Terugblik door Annemiek Vera Beeldend kunstenaar docent beeldend HKU
Impact: Waar jij mij nog raakt
“In december 2025 ontmoeten Theo en ik elkaar in mijn atelier in Wijk bij Duurstede. We besluiten samen een experiment te doen via systemisch werk om vanuit daar onze samenwerking te onderzoeken. We onderzoeken vier perspectieven waarop ‘weten’ en daarmee ’impact’ kan ontstaan tussen mensen en in de natuur. Je kunt het zien als vier lenzen om naar dezelfde ervaring te kijken…”
Lees hier de gehele tekst van Annemiek:

Tekening die Annemiek Vera maakte naar aanleiding van haar werksessie met Theo Niessen, Field of Knowing.

Terugblik door Mieke Koldewee, Organisatieatelier en lector Change Management Jacco van Uden De Haagse Hogeschool
Impact: indirect en toevallig
“Wat was de impact van het werk dat ik daar met Jacco heb gedaan?
We openden als eerste lector-kunstenaar duo de performances zonder woorden.
Met op de achtergrond de stem van Jacco waarin hij het heeft over impact in excel-sheets en als marketinginstrument. Eindigend in een opmerking over dat impact ook indirect en toevallig is.En de vraag hoe je ervoor zorgt dat dat voldoende aandacht krijgt…”
Lees hier de gehele briefwisseling tussen Mieke en Jacco:

Beelden van de performance van Jacco en Mieke tijdens het Impact event. Fotografie Sophie Blommers.

Terugblik door Godelieve Spaas lector Kunst | Cultuur | Transities HZ University of Applied Sciences
Impact door meervoudig weten
“Als wetenschapper dans ik niet
Als danser wetenschap ik niet
Of toch?
Er is zoveel beweeglijk weten in mij.
Weten dat geen rechte lijnen volgt.
Dat zich aandient in ritme,
in intuïtie,
in aarzeling.
Ik voel voordat ik het begrijp.
Ik weet voordat ik woorden heb
In mijn onderzoek
In mijn werk
In vergaderingen
Houd ik dat weten meestal voor me”
Lees hier de gehele tekst van Godelieve:

Beelden van de performance van Godelieve en Marga tijdens het Impact event. Fotografie Sophie Blommers.

Terugblik door Marga Rotteveel, artistiek onderzoeker, lectoraat Economy in Common, Avans Hogeschool
Wat de weegbree weet
“Het woord impact komt van het Latijn impactus, van impingere, ergens hard tegenaan slaan. In zijn oorsprong denken we aan hemellichamen die botsen, aan kracht die neerkomt en verwoest. Harde impact. Eenrichtingsverkeer. Een meteoor laat een krater achter en trekt zich niets aan van wat er onder lag. Maar terwijl ik naald en draad door het linnen beweeg, denk ik: dit is iets anders. Dit is het tegenovergestelde van botsen…”
Lees heer de gehele tekst van Marga:

Beeld van borduurwerk door Marga Rotteveel ‘Mijn borduursel is een leerproces zichtbaar gemaakt in draad.’

Terugblik door Transitiebegeleider Hilde Swets
Impact als resonans: een verfrissend perspectief
“Vanuit belichaming is impact niet iets wat je ‘doet’, maar wat je simpelweg uitstraalt door je aanwezigheid en bezieling. Dat vraagt vaak weer her-innering en beoefening, ondanks dat dit niks nieuws voor je is. Door je vitaliteit op te bouwen en de ruimte in je lichaam weer te openen wordt je aanwezigheid ervaarbaar in je natuurlijk handelen…”
Lees hier de gehele tekst van Hilde:

Beeld uit de tekst van Hilde Swets. Elektromagnetisch veld. Stockfoto bewerkt door Hilde.

Tot slot
Dank voor je aandacht, ik hoop dat je fijn hebt kunnen grasduinen in deze mijmeringen.

Mochten er verlangens, vraagtekens of ideeën ontstaan bij jou door het bekijken en lezen van deze bijdragen, schroom dan niet om contact op te nemen met één van de makers of met mij.

Veel dank ook aan Nationaal Regieorgaan SIA voor het ondersteunen van de disseminatie van dit onderzoek. Mochten er vragen of ideeën zijn om eigen initiatieven te ontwikkelen rond Impact in praktijkgericht onderzoek, dan kan contact opgenomen worden met sarah.steendam@regieorgaan-sia.nl

Liefs van Marjolijn Zwakman

Lees hier ook de eerdere blogs in deze reeks;

Blog 1 Impact bevrijden uit haar krappe jas

Blog 2 Impact als mysterie

Blog 3 Scaling Deep: de onzichtbare impact die verandering mogelijk maakt

Blog 4 Impact door samen-zijn

Tekstredactie: Rozemarijnvan West