LECTORAAT CHANGE MANAGEMENT – De Haagse Hogeschool

Wat als impact geen ‘ding’ is, of iets dat jij bij een ander kunt ‘maken’?
Wat als impact iets is dat door ons heen wil stromen, in (inter)actie?

Vanuit dit uitgangspunt kwamen we op 28 januari 2026 samen met zo’n 100 mensen voor het IMPACT-event.

Dank aan iedereen die aanwezig was.

We hebben het gesprek over impact verruimd door onszelf aanwezig te stellen als sensitieve, voelende wezens. In deze blog deel ik het materiaal waar we tijdens het event mee hebben gewerkt.

Neem het tot je, download het, geniet ervan!

Performances en belichaamd onderzoek
Op basis van interviews die ik hield met verschillende lectoren onderzochten we vier aspecten van impact, aan den lijve en in samenwerking met de lectoren zelf, kunstenaars en onderzoekers.

Niet alleen door met elkaar over impact te praten, maar juist door gedachten en dilemma’s rond impact door ons heen te laten stromen, ze te doorvoelen en te ervaren. Volgens de principes van ervaringsgericht leren en reflectie die ik leerde kennen bij de Werkplaats Muzisch Onderzoek (Musework, 2014):

• Leren als betekenisgeving achteraf

• Eerst ervaring / expressie

• Pas later duiding, analyse of vraagformulering

Jacco van Uden en Mieke Koldewee: Ruimte voor onverwachte impact
In de video hieronder hoor je Jacco en zijn dilemma rond impact.
Terwijl de video speelde, bewoog hij samen met Mieke door de ruimte.
Daarna onderzochten zij met zo’n 25 deelnemers ‘ruimte voor onverwachte impact’.

Godelieve Spaas en Marga Rotteveel: Impact door meervoudig weten
In de video hieronder hoor je Godelieve en haar dilemma rond impact.
Terwijl de video speelde, bewoog zij samen met Marga door de ruimte.
Daarna onderzochten zij met zo’n 25 deelnemers ‘impact door meervoudig weten’.

Theo Niessen en Annemiek Vera: Impact als betekeniswolk
In de video hieronder hoor je Theo en zijn dilemma rond impact.
Terwijl de video speelde, bewoog hij samen met Annemiek door de ruimte.
Daarna onderzochten zij met zo’n 25 deelnemers ‘impact als betekeniswolk’.

Transitiebegeleider Hilde Swets van Ruimtehouders nam ons mee in: Impact als belichaming

Presentatie
Ik opende de vloer voor deze experimenten met een presentatie, begeleid door muziek van Freek Zwanenberg.
De uitnodiging was om vanuit principes uit de kunsten naar impact te kijken en onszelf op te stellen als sensitieve wezens.

Kunnen we het gesprek over impact verruimen door ruimte te maken voor:

• het autonome proces zoals we dat in de kunsten kennen, een proces dat zijn eigen gang gaat en ons ook kan verrassen (Hoogenhuyze, 2007)?

• het experiment waarvoor we ons openen, en waaraan we pas achteraf betekenis toekennen en van leren (Musework)?

• het onbewuste dat ons richting geeft, nog voordat we dit cognitief kunnen verklaren (Dunne, 2012)?
  
  
• dat wat concreet is maar niet tastbaar, zoals energie tussen mensen en de trilling van stem en muziek (Engelbregt, 2013)?

Kijk naar de presentatie, luister ernaar, lees erin en doe er je voordeel mee!

Een mijmering: welk mensbeeld nemen we aan?
Achteraf hebben we alle deelnemers gevraagd om hun mijmeringen in te sturen over wat deze dag ons leerde over impact.
De mijmering die ik zelf met me meedraag:
Welk mensbeeld ligt eigenlijk besloten in de manier waarop we nu over impact spreken? Wanneer impact wordt opgevat als iets dat we bij de ander kunnen veroorzaken of maken, veronderstelt dat een vooral transactionele relatie tussen mensen: ik doe iets, de ander ondergaat het (Bisschop, 2022).

Maar wat gebeurt er als we impact meer zien als iets dat tussen mensen ontstaat, en ook in mensen zelf kan plaatsvinden, zonder dat we daar volledig de maker van zijn? In dat perspectief verschuift impact van een meetbaar resultaat naar een relationeel en ervaringsgericht proces.

Een mensbeeld als dit vraagt om het uitnodigen van meer lagen van ons mens-zijn in (praktijkgericht)onderzoek en onze verhouding tot ‘impact’. Niet alleen het mentale en rationele, maar ook het zintuiglijke, emotionele en spirituele domein worden dan bronnen van begrip. Zo ontstaat ruimte om impact niet alleen te meten of te verklaren, maar ook te ervaren, te doorleven en gezamenlijk te duiden.

Voor iedereen die er niet bij was: ik hoop dat het materiaal je inspireert.
Voor iedereen die er wel bij was: ik hoop dat je nog even terug kunt voelen en zien hoe deze dag doorwerkt in je eigen praktijk.

Voor nu veel dank voor het verruimende samenzijn, ook aan de mensen voor wie het juist een beetje spannend was.

Met grote dank aan allen die hebben meegemaakt, in het bijzonder:
Freek Zwanenberg medemaker van de muziek en sparringpartner
Annemiek Vera medemaker van het beeldmateriaal, steun en toeverlaat
Jacco van Uden mogelijkmaker, steun in de rug en kritische bevrager

Fotografie: Sophie Blommers

Lees hier ook de eerdere blogs in deze reeks;

Blog 1 Impact bevrijden uit haar krappe jas

Blog 2 Impact als mysterie

Blog 3 Scaling Deep: de onzichtbare impact die verandering mogelijk maakt


Bisschop Boele, E. (2022). Pleidooi voor een breder palet aan relaties met het publiek. Boekman Tijdschrift. Geraadpleegd van https://www.boekman.nl/tijdschrift-artikel/artikelen/pleidooi-voor-een-breder-palet-aan-relaties-met-het-publiek/

Dunne, C. (2012). De weg naar het zelf: Carl Jung en zijn spirituele zoektocht. Altamira.

Engelbregt, M. (2013). Ik leerde kunstenaar Martijn Engelbregt kennen en wij voerden verschillende energetische experimenten uit die we integreerden in kunst projecten.

Musework (2014) Musework’s visie op ervaringsgericht leren en reflectie: Eerst ervaring/ expressie.Pas later duiding, analyse of vraag formulering. Leren als betekenisgeving achteraf. https://www.musework.nl/

Van Hoogenhuyze, M. (2007). Muzisch denken. KABK.