LECTORAAT CHANGE MANAGEMENT – De Haagse Hogeschool

Het Sprookje van de drie Vaders

Er was eens, in een rijk waar mensen zorgdroegen voor andere mensen, een ronde tafel van eikenhout. Aan die tafel zaten hulpverleners, wijzen en wachters van gezinnen. Zij droegen geen kronen, maar dossiers. Geen zwaarden, maar notitieblokken. Op een dag hing er iets onzichtbaars in de lucht. Iets wat je niet kon zien, maar wel kon voelen — als een koude tocht langs je nek.

“Mag je een gevoel uitspreken?” fluisterde een jonge leerling die voor het eerst aan de tafel zat.

De oudere wachters wisselden blikken uit.
“Wij zijn professionals,” zei iemand. “Wij houden afstand.”
“Afstand en nabijheid,” zei een ander plechtig, alsof het een spreuk was die hen beschermde. Maar diep in het rijk bestond een oude waarheid:
Oordeel reist sneller dan woorden.
En harten bezitten een radar die het onmiddellijk opvangt.

Die dag werd er gesproken over een moeder.

“Ze heeft drie kinderen van drie verschillende vaders,” zei een hulpverlener, terwijl hij glimlachend rondkeek. “Dat zegt wel genoeg, denk ik.” Rond de tafel werd geknikt. Alsof een som was opgelost.
Maar aan het uiteinde van de tafel zat een vrouw met heldere ogen. Zij kantelde haar hoofd.
“Oh,” zei ze luchtig, “mijn beste vriendin heeft ook drie kinderen van drie verschillende vaders. Zij zegt altijd: bij ons thuis is het eerlijk verdeeld. Iedereen heeft zijn eigen vader.”

Er werd gelachen.
“Ja, zo kan het natuurlijk ook.” De glimlach aan tafel werd zachter. Dunner.
De vrouw keek de inbrenger aan. Niet streng. Niet hard. Maar scherp als een spiegel.
“Maar zo bedoel jij het niet, hè?” zei ze vriendelijk.
“Jij voelt hier iets bij. Jij vindt hier iets van.”

De woorden vielen niet zwaar, maar helder. “En dat,” vervolgde ze, “voelt die moeder ook. Of je het uitspreekt of niet.” Het werd stil. Want iedereen wist dat het waar was. In dat rijk werd vaak gesproken over oordeelloosheid. Alsof het een heilige mantel was die je kon aantrekken zodra je het gebouw binnenstapte. Maar niemand was een robot. Niemand was gemaakt van steen. Ze waren mensen.

En mensen voelen.
En mensen vormen gedachten.
En mensen dragen hun ervaringen mee als onzichtbare inkt op hun handen.

“Het is niet erg dat je iets voelt,” zei de vrouw.
“Gevoel maakt ons menselijk. Maar wees je bewust.”
Want er school een groter gevaar in het rijk dan oordeel alleen.
Langzaam, bijna ongemerkt, konden wachters gezinnen gaan zien als een andere soort.
Als ‘zij’.
Niet als ‘wij’.

En wanneer dat gebeurde, verschoof er iets.
Hun woorden kregen minder gewicht.
Hun mening werd kleiner dan die van het systeem.
Hun verhaal werd een casus.
Hun leven een analyse.

En zo ontstond afstand.
Niet de gezonde afstand die helderheid brengt,
maar de koude afstand die harten sluit.

De vrouw stond op en legde haar hand op de tafel.
“Als je voelt dat er oordeel is,” zei ze zacht,
“spreek het dan uit. Niet om te beschuldigen, maar om bewust te worden.”

Want in dat koninkrijk was de grootste wijsheid niet oordeelloosheid.
Het was bewustzijn.
Wie zijn eigen oordeel kende,
kon kiezen hoe hij handelde.

Wie deed alsof hij geen oordeel had,
werd erdoor geleid zonder het te weten.
En zo leerden de wachters iets belangrijks die dag:

Dat menselijkheid geen zwakte is.
Dat gevoel geen vijand is.
Maar dat onbewust oordeel
het echte monster in het verhaal kan worden.

En wie dat monster in zichzelf durfde aan te kijken,
werd niet minder professioneel —

maar juist wijzer. ✨