Wij lachen natuurlijk. Al die publicaties die de sollicitant keurig had opgesomd in de cv-bijlage bleken niet van zijn hand. Hij had die boeken en artikelen gelezen, niet geschreven.
We waren opgelucht en ook een beetje vertederd. Maar van een uitnodiging voor een kennismakingsgesprek zou het niet natuurlijk niet gaan komen. Wie schrijft die blijft, lezen moet je zelf weten.
Ik moest er weer aan denken toen ik een tijdje geleden Bas Heijne zag schrijven: “nog nooit, echt nooit, heb ik iemand in Nederland horen klagen dat er in ons land te weinig wordt geschreven.” De essayist constateert dat zelfs een actief ontmoedigingsbeleid van uitgevers geen vat krijgt op de literaire bewijsdrang van auteurs in spe. De romans stapelen zich op, ziet Heijne, voorbestemd om hun ongeconsumeerde inhoud de versnipperaar mee in te nemen.
Met non-fictie is het niet veel beter gesteld, vermoed ik. Ook hier schrijven we meer dan we ooit zullen lezen. We doen het onszelf aan, we doen onszelf te kort.
Ik lieg er uiteraard over tegen mijn collega’s maar feit is dat mijn agenda op dit moment ruimte laat. Maar ruimte voor wat? Mijn hand schiet naar de knop en hoor mezelf ‘Schrijftijd!’ roepen. Want hoe mooi zou het zijn, eindelijk weer eens een echte publicatie van mijn hand. En hoe zelfverzekerd zou het boek zijn plek opeisen in de boekenkast, tussen al die andere boeken. Tussen al die ongelezen boeken.
Brengt me weer bij de impact-discussie. In het praktijkgerichte onderzoek is het niet veel anders dan in andere domeinen waar geen pakje boter onbedeukt mag blijven. Hoewel de term impact juist is bedoeld om woorden te geven aan een wisselwerking-over-en-weer, aan wederzijdse beïnvloeding, zijn in de praktijk alle ogen gericht op de makers van impact. Hoe meer, beter, slimmer impact te maken?
We hebben geen taal en daarmee nauwelijks waardering voor de andere kant. Hoe moet je zo iemand noemen, iemand die wordt geraakt, bewogen, beïnvloed door het werk van een ander?
Met boeken is het antwoord kinderlijk eenvoudig. Dat noemen we een lezer.
Lezers leveren een wezenlijke en actieve bijdrage aan impact. Belezen mensen horen aanzien te genieten en geëerd te worden– en niet begiecheld door een sollicitatiecommissie. Shame on us.
Laat dit de plek zijn waar ik de grote woorden niet schuw en mijn impactverantwoordelijkheid neem. Ik ga weer lezen, ik ga meer lezen.
Hoort ook een leesclub bij, waarover later meer.